Je plek innemen vraagt vertraging

Je plek innemen vraagt vertraging - hoe bewust vertragen je steviger maakt

De les van de zomervakantie

Ken je dat? De laatste dag voor de zomervakantie. Je hebt de afgelopen dagen knetterhard gewerkt en alles overgedragen. En als je na drie weken zon, zee en strand terugkomt, is er weinig veranderd.

Alles wat haast had, bleek die haast toch niet te hebben. En dat vinden we allemaal normaal.

In de publieke sector, waar jij als adviseur dagelijks balanceert tussen urgente vragen, politieke belangen en je eigen deskundigheid, is vertragen geen vanzelfsprekendheid.

Sterker nog: het voelt vaak als niet meedoen. Als niet serieus genomen worden. Als lui of niet betrokken.

Maar wat als vertragen juist de sleutel is tot meer impact?

Vertragen is geen ‘niets doen’ of ‘overal de handen van aftrekken’. Het is een bewuste keuze om ruimte te maken voor wat écht belangrijk is.

Als adviseur vertraag je automatisch in gesprekken: je luistert, je kijkt welke elementen een rol spelen en je bepaalt waar je eerst antwoord op wilt geven.

Maar hoe pas je die vaardigheid bewuster toe in meer situaties?

In deze blog duiken we in de mythe van snelheid, ontdekken we hoe vertragen je kracht wordt en geef ik je praktische stappen, tips en een oefening om vertragen niet als een luxe te zien, maar als een noodzaak voor kwaliteit, gezag en plezier in je werk.

De mythe van snelheid

"Harder werken = beter presteren"? Een hardnekkig misverstand

Snelheid wordt vaak gezien als een teken van competentie. Snel reageren, snel schakelen, snel oplossen, het zijn de mantra’s van de moderne werkcultuur. Maar in de praktijk leidt haasten tot:

• Oppervlakkige adviezen (je mist nuances, context, of de echte behoefte achter de vraag).
• Minder luisteren (je hoort niet wat er echte speelt, maar alleen wat er luid wordt gezegd).
• Minder vertrouwen in jezelf (je voelt je een uitvoerder, geen deskundige).

De grootste valkuil? Denken dat vertragen ‘niets doen’ is. Dat het betekent dat je niet meedoet, niet betrokken bent, of achterop raakt.

Maar vertragen is juist actief kiezen voor kwaliteit en impact.

Wat er gebeurt als je niet vertraagt

Stel, je krijgt een urgente vraag van een manager. Je reactie:

1. Je schiet in de doe-modus: snel antwoord geven, snel oplossen, snel door.
2. Je mist de kans om te vragen: Wat speelt hier echt? Wat wordt er van me gevraagd? Wat past bij mijn expertise?
3. Het resultaat? Een advies dat misschien wel snel is, maar niet per se goed  en wat je achteraf energie kost om te verdedigen of bij te sturen.

Terwijl…
Sommige problemen lossen zichzelf op.

Als je een keer niets doet of niet meteen iets doet, kan het zijn dat:

• Een ander het oppakt (en jij niet de redder hoeft te zijn).
• De situatie een wending krijgt (en je later blijkt dat haast niet nodig was).
• Je ontdekt dat de echte vraag achter de urgente vraag heel anders was.

Net als een huilend kind: als je rustig troost en doorvraagt, weet je waar de prioriteit ligt. Als je meteen een snoepje geeft of pleister plakt (snel oplossen), mis je misschien wel dat het kind eigenlijk moe is, bang, of zich niet gehoord voelt.

Vertragen als kracht en waarom het werkt

Vertragen is geen luiheid, maar leiderschap

Vertragen is niet lui of onproductief. Het is een bewuste keuze om:

• Ruimte te maken voor reflectie (wat speelt hier echt?)
• Diep te luisteren (wat wordt er gevraagd en wat niet?)
• De juiste vragen te stellen (in plaats van meteen antwoorden te geven)

Dit leidt tot adviezen die:

1. Sneller worden geaccepteerd (omdat ze aansluiten bij de echte behoefte)
2. Meer impact hebben (omdat ze doordacht en stevig zijn)
3. Jouw professionele gezag versterken (omdat je laat zien dat je nadenkt, niet alleen doet)

Vertragen = bewuster sturen

Vertragen is geen ‘handen af trekken’. Het is juist een manier om bewuster te sturen:

• Wat moet er echt? (Niet alles is urgent)
• Wat wordt er verwacht? (Niet alles is jouw verantwoordelijkheid)
• Wat mag je jezelf toestaan? (Niet alles hoef je alleen te dragen)

Een voorbeeld uit de praktijk
Een adviseur vertelde me: "Ik ren de hele dag, maar mijn adviezen verdwijnen. Ik voel me onzichtbaar."

Haar eerste reflex? Nog harder werken. Nog sneller reageren.
Maar dat was juist het probleem: ze loste op wat er van buiten kwam, in plaats van te luisteren naar wat er van binnen klopte.

Toen ze leerde vertragen – even ademhalen voor een reactie, haar advies eerst toetsen aan haar eigen kompas – veranderde alles:

• Haar collega’s gingen luisteren
• Haar leidinggevende vroeg om haar visie
• Ze voelde zich niet langer een uitvoerder, maar een deskundige

Praktische stappen – hoe vertraag je bewust?

Vertragen is geen vaardigheid die je hoeft te leren – je doet het al. Maar door het bewuster in te zetten, geef je jezelf de ruimte om steviger te staan.

Hier zijn vier concrete stappen:

Stap 1: Luister eerst

Neem een moment om te luisteren en te voelen wat er echt speelt, voordat je reageert.

Vraag jezelf: Wat hoor ik echt? Wat wordt er gevraagd – en wat niet?

Voorbeeld: Als een manager een "snelle oplossing" vraagt, vraag dan eerst: "Wat is het doel hierachter?" Dit geeft je tijd om te reflecteren en vaak blijkt de vraag anders te liggen dan je dacht.

Stap 2: Vertrouw op het proces

Sommige problemen lossen zichzelf op. Geef het de tijd.

Herinner jezelf: Wat is het ergste dat kan gebeuren als ik nu even niets doe?

Tip: Blokkeer in je agenda denktijd na een urgente vraag. Even ademhalen voordat je in actie komt.

Stap 3: Stel prioriteiten

Net als bij een huilend kind: door rustig door te vragen, weet je waar de echte behoefte ligt.

Vraag: Wat is hier het meest belangrijk? Wat kan wachten?

Oefening: Schrijf bij elke urgente vraag op: Wat is de impact als ik dit nu wel/niet doe?

Stap 4: Gun jezelf ruimte

Vertragen is geen luxe, maar een noodzaak voor kwaliteit en impact.

Herinnering: "Het is nooit af" en dat is oké.

Tip: Plan nietsdoen-momenten in je week. Bijvoorbeeld: een wandeling zonder doel of 10 minuten kijken uit het raam.

Nog 4 tips om bewust te vertragen

(gebaseerd op het boek ‘De kracht van rust’ van Mirjam van der Vegt)

1. Doe het samen: Zoek steun bij collega’s of een coach. Geef elkaar toestemming om pas op de plaats te maken. Voorbeeld: Spreek af dat jullie in vergaderingen eerst 2 minuten stilte nemen voordat jullie reageren.
2. Gun jezelf de tijd: Begin met kleine stapjes vanuit verlangen. Een open reflectievraag per dag kan je perspectief veranderen. Vraag: "Wat zou ik vandaag écht willen doen en waarom doe ik dat niet?"
3. Gun je hersenen een reminder: Herinner jezelf eraan dat pauzes net zo belangrijk zijn als taken. Tip: Zet een alarm op je telefoon met de tekst: "Adem. Luister. Kies."
4. Durf onaf te zijn: Het leven is geen to-do-list. Glimlach naar wat nog moet gebeuren – het is nooit af. Mantra: "Alles wat vandaag op mijn pad komt, is genoeg."

Oefening: De vertragingscheck

Neem een moment om na te denken over een situatie waarin je onlangs haast had. Stel jezelf de volgende vragen:

1. Wat was de druk die ik voelde?  (Bijvoorbeeld: "Ik moest snel antwoord geven, anders zou ik onbetrouwbaar overkomen.")

2. Wat zou er gebeurd zijn als ik had vertraagd?  (Bijvoorbeeld: "Misschien was de vraag anders geweest. Misschien had ik een beter advies gegeven.")

3. Wat kan ik de volgende keer anders doen? (Bijvoorbeeld: "Eerst 5 minuten nadenken voordat ik reageer.")

Schrijf je antwoorden op en bedenk één concrete stap die je kunt zetten om bewuster te vertragen.

Reflectievragen

1. Waar in je werk kun jij vandaag vertragen om morgen steviger te staan?
2. Wat mag je jezelf toestaan als het gaat om vertragen?
3. Hoe zou je werk eruitzien als je meer ruimte zou maken voor vertragen?

 Vertragen is geen zwakte, het is je kracht

Vertragen is geen teken van luiheid of onbetrokkenheid. Het is een teken van leiderschap – van jezelf en je werk. 

Het is de sleutel om van meebewegen naar helder staan te gaan. Om niet alleen harder te werken, maar ook steviger te staan in wie je bent en wat je te bieden hebt.

Waar in je werk kun jij vandaag vertragen om morgen steviger te staan?

Maar hoe pas je dat toe in een wereld die om snelheid vraagt? Hoe zorg je ervoor dat vertragen niet alleen een inzicht wordt, maar ook een vaardigheid die je dagelijks inzet?

Benieuwd hoe je vertragen kunt integreren in je adviespraktijk van alledag? Coaching Verdiepend & Verhelderend helpt je om van meebewegen naar helder staan te gaan.